مقدمه: این گزارش میدانی در پی آنست که بر اساس " رویکرد روایت" (مونا بیکر، 1385) پیرامون اهم موضوعاتی همچون: " وضعیت حقوقی-صنفی کانون" ، " قانون تسهیل"، " تعرفه ترجمه رسمی" ، آزمون " اختبار" و " رتبه بندی" مترجمان رسمی به کمک روش " عکس خوانی"، را محضر جامعه مترجمان رسمی کشور اطلاع رسانی نماید. همايش " چالش‌ها و چشم‌ اندازهاي نوين ترجمه اسناد رسمي و متون حقوقي و هم‌ انديشي ساختار سازماني مترجمان رسمي كشور" در روز 9 اسفند 1403 در 2 جلسه صبح و بعدازظهر در بازه زمانی 8 صبح الی 18:30 در دانشگاه علامه طباطبایی تهران ( دانشکده ادبیات و زبانهای خارجی) برگزار شد. منابع مورد استناد عبارتند از: سامانه سنام، تصاویر و عکسهای موجود در فضای مجازی(کانال تلگرامی امور صنفی مترجمان رسمی ایران) و پیام رسان "بله".

جلسه صبح: افتتاحیه توسط دکتر به آذین و بعد از ایشان دکتر ملماسی (ریاست محترم دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شمال) طبق برنامه اعلامی انجام شد. بعد از آن در پنلی که تشکیل شد، جناب دكتر حسن نگین تاجی ( قائم مقام معاونت حقوقي و امور مجلس قوه قضائيه) در مورد مسائل حقوقی ترجمه رسمی سخنان مبسوطی را ارئه کردند. سپس جناب دکتر رئیسی( مدیرکل نظارت بر وکلا،کارشناسان رسمی و خدمات حرفه‌ای) عدم حضور دکتر سید بهزاد پورسید (معاون حقوقی و امور مجلس قوه قضاییه) را به دلیل همراهی ایشان در سفر استانی ریاست قوه قضائیه اعلام کردند.

بعد از افتتاحیه، جناب دکتر عباسیان مقاله ای تحت عنوان " مفهوم سازی توانش ترجمه و ارزشیابی شایستگی حرفه ای داوطلبین مترجمی رسمی" عنوان کردند. با استناد به نظرات آنتونی پیم   (Anthony Pym)مفهوم " توانش ترجمه" را تعریف و اجزاء متشکله آن توضیح داده و ارتباط آن با " هرمنوتیک" را به همراه تعداد متنابهی از تقسیم بندی های خرد و کلان در قالب یکسری جداول ارائه کردند. به ابعاد زبان شناسی، زبان شناختی، فرهنگی و حقوقی که باید در سنجش داوطلبان آزمون ترجمه رسمی به آنها توجه خاصی شود، اشاره نمودند. سپس در پاور پوینت آخر آزمون " اختبار" را از روی فلو چارت (روند نما) ذیل مطرح کردند: 

 

نکته جالب اینکه دکتر به آفرین که در پنل بودند اصرار داشتن این صفحه( اختبار) چند ثانیه بیشتر در معرض دید حضار قرار گیرد! (توضیحا، " اختبار" : یک آزمون‌ شفاهی صلاحیت حرفه‌ای است که مترجمان رسمی جدید جهت اخذ پروانه تاسیس دفتر یا باید 6 ماه به عنوان مترجم رسمی همکار فعالیت داشته باشند یا در این آزمون " اختبار"  شرکت کنند). البته ابدا منکر مطالب علمی مطروحه در سخنرانی ایشان نبوده و قدر دان زحماتی که ایشان  متحمل شدند هستیم، ولی کماکان رونمایی و بزرگنمایی از آزمون" اختبار"  خصوصا برای مترجمان رسمی جدید که یک آزمون 2 سال و اندی را پشت سر گذاشته اندکه کم از " هفت خوان رستم" نداشته و در حال حاضر از یک ترومای روحی-روانی رنج میبرند که ناشی از شرکت در آزمونی چند مرحله ای که فاقد تمام اصول ارزشیابی (سازه، روایی و پایایی) بوده و این امر موجبات نگرانی و تشویش زایدالوصفی را برای مترجمان رسمی به همراه داشته است. مضافا، در ابتدای سخنرانی هم گفتند: " به خاطر ارائه این مقاله در رسانه های اجتماعی مورد هجمه قرار گرفتند" و عملا با بیان این جمله راه را بر حضار برای پرسش و نقد کردن بستند! بی شک عدم تبیین آزمون " اختبار" از سوی دکتر عباسیان قبل از همایش در رسانه های اجتماعی موجب نه "هجمه" بلکه  علت "اعتراض" مترجمان رسمی جدید شده است.  

سخنران دوم (جناب آقای ایزانلو، مترجم رسمی زبان روسی از مشهد) با مقاله "چالشها و چشم‌اندازهاي نوين ترجمه اسناد رسمي و متون حقوقي" به" رتبه بندی" و " تخصصی سازی" مترجمان رسمی اشاره کردند و بعدا " کیفیت ترجمه رسمی" را عنوان نمودند. به بیان دیگر، 3 مبحث کاملا مجزا از لحاظ مفهوم و مصداق را مطرح نمودند. 

ایشان کوشیدند این تفکیک سازی را که خود به نوعی حاوی یک همپوشانی ذاتی فیمابین آنهاست را از طریق مثالهایی از زبان روسی و فارسی با هم مقابله کنند. انصافا تلفیقی متوازن از تئوری و عمل در ترجمه رسمی ارائه دادند، ولی کما فی السابق پاره ای از مسائل بحث برانگیز، چالشی و حاد پیرامون " رتبه بندی"، " تخصصی سازی" و " کیفیت ترجمه رسمی" در هاله ای از ابهام باقی ماند! رنج و مشقات سفر ایشان به تهران و ارائه مقاله در همایش را به دیده منت ارج مینهیم. تصاویر ذیل مربوط به بخشهای دیگری از سخنرانی ایشان است:. 

 

جلسه بعدازظهر: این جلسه شامل 2 بخش بود که جناب دکتر رئیسی گزارش مبسوطی از عملکرد خودشان از زمان انتصاب (4 تیر 1403) ارائه کردند. اشارات و توضیحات مفصلی در یک گستره وسیعی از موضوعات به: مسائل و مشكلات حقوقي اداري، مالي و تأييدات پیرامون اسناد رسمی، برگزاری آزمون ورودی، مصاحبه و گزینش علمی داوطلبان، تعرفه ‌هاي ترجمه رسمي، محدوديت ‌هاي قانونی و اجرايي، فقدان  يك نهاد صنفي مستقل براي حمايت   از مترجمان رسمي و نهایتا " قانون تسهیل" داشتند. در مورد " قانون تسهیل" فرمودند: " طبق قانون مصوبه مجلس شورای اسلامی، ما مکلف به جذب و پذیرش داوطلبان ترجمه رسمی در هر سال هستیم".  همچنین فرمودند: تلاش میکنند تا پایان 1403 تعرفه ترجمه رسمی جدید نهایی و ابلاغ شود که بتوانند در خردادماه 1404 تعرفه را وفق ماده 54 تعدیل کنند. بدین وسیله از زحمات بی شائبه و حسن توجه ایشان نسبت به امور مترجمان رسمی سپاسگزاریم.

البته جناب دکتر سید بهزاد پورسید (معاون حقوقی و امور مجلس قوه قضاییه) در شهریور ماه1403 در طی یک مصاحبه برلزوم بازنگری و اصلاح فوری "قانون تسهیل" تاکید داشتند. گویا مترجمان رسمی که یکی از مشمولان این قانون هستند در تیتر و متن خبر از قلم افتاده است!

در ادامه جلسه، زمان پرسش و پاسخ فرارسید که به برخی از آنها بطور گذارا اشاره میکنیم:

پاسخهای دکتر صادقی و آقای مختاری( رئیس اداره مترجمان رسمی) به سوالات همکاران پیرامون شده تعرفه ترجمه رسمی موعود، رفع ابهامات و ایرادات مطروحه وفق ماده 54 آئین نامه ترجمه رسمی(تورم، متقضیات و عوامل):

سوالی که در مورد وضعیت فعلی" اپوستیل" در ایران مطرح شد که دکتر صادقی پاسخ مبسوطی ارائه دادند: 

در پایان با حضور فعال همکاران و نظارت عالیه اداره مترجمان رسمی، انتخابات هيأت مؤسسان برگزار شد كه 11 نفر از 32 نفر داوطلب به شرح ذیل حائز اکثریت آرائ ماخوذه شدند. برای این عزیزان آرزوی موفقیت داریم.

1. سید عزیز معصومی

2. زهره چگنی

3. المیرا پویامهر

4. فاطمه باغانی

5. الهام صادقی

6. محسن میرمحمدصادقی

7. فرانه معمار

8. حامد صیادی

9. سید رضا به آفرین

10. احسان تبیانیان

11. بابک موسوی فرد

 

 

ملاحظات:

⦁ تشکیل هیات موسسان، فتح بابی است در راستای یک اقدام حرفه ای و آگاهانه که ماحصل خرد جمعی کلیه مترجمان کل کشورست، را به فال نیک میگیریم. ترکیب خوش ساخت و متنوع این هیات ( حقوقدان، وکیل، اعضائ هیات علمی و مترجمان رسمی) را غنیمت شمرده و به آن افتخار میکنیم.

⦁ از اهداف کوتاه مدت و بلند مدتی که میتوان برای هیات موسسان متصور شد: به روز رسانی و نهایی کردن " تعرفه" ترجمه رسمی، سرو سامان دادن به وضعیت حقوقی " کانون" فعلی یا رفتن به سمت تشکیل " صنف" ،" اتحادیه" و یا حتی " نظام" نظیر نظام مهندسی و پزشکی، اقدام عاجل در تهیه پیش نویس قانون، آئین نامه و اساسنامه احتمالی پیرامون نوع تشکل صنفی آتی که همگان بر روی آن اتفاق نظر داشته، طرح شکایت از طریق مجاری قانونی در جهت ابطال قانون " تسهیل" و برگزاری انتخابات هیات مدیره.

⦁ این گزارش به رویداد " انتخابات" به روایت تصویرعالمانه و عامدانه نپرداخت زیرا اعتقاد بر اینست که یک " آسیب شناسی" بر پایه واقعیات ومستندات موجود باید صورت گیرد و فعلا از حواشی پیرامون آن فاصله گرفت و درزمان مقتضی با بیان آسیبها در جهت هرچه بهتر برگزارکردن " انتخاب هیات مدیره" پس از انحلال هیات موسسان از آنها بهره جست و گامهای رو به جلو را محکم تر و استوارتر برداشت.

دکتر پرویز احمدی دارانی
مترجم رسمی قوه قضائیه، تهران
16/12/1403